Quạt gắn mái hút khói là gì? Vai trò và tầm quan trọng trong hệ thống hút khói mái

Tác giả: Admin VLTC | Thời gian đọc: 10 phút | Chuyên mục: Kiến Thức

Trong thiết kế Phòng cháy chữa cháy (PCCC) cho nhà xưởng công nghiệp, kho bãi hay các tòa nhà thương mại, khói được xem là "kẻ giết người thầm lặng" nguy hiểm hơn cả ngọn lửa. Thống kê cho thấy, phần lớn thương vong trong các vụ hỏa hoạn là do ngạt khói chứ không phải do bỏng. Chính vì vậy, hệ thống hút khói sự cố trở thành hạng mục bắt buộc và quan trọng bậc nhất.

Tại Vật Liệu Toàn Cầu (VLTC), chúng tôi hiểu rằng một giải pháp thông gió an toàn cần những thiết bị bền bỉ và đạt chuẩn. Với tư cách là nhà phân phối chính thức các dòng quạt công nghiệp chất lượng cao từ Vimax, VLTC giới thiệu giải pháp quạt gắn mái hút khói – "lá phổi" bảo vệ công trình khi có sự cố.

Vậy quạt gắn mái hút khói thực chất là gì? Cấu tạo của nó ra sao và tại sao nó lại đóng vai trò sinh tử trong PCCC? Bài viết này sẽ giải mã chi tiết.

1. Quạt gắn mái hút khói là gì?

Quạt gắn mái hút khói (tên kỹ thuật thường gọi là Roof Fan hoặc Power Roof Ventilator) là dòng quạt công nghiệp chuyên dụng được lắp đặt trên mái của các tòa nhà, nhà xưởng.

Khác với các loại quạt thông gió làm mát thông thường, quạt hút khói gắn mái PCCC được thiết kế với tiêu chuẩn kỹ thuật đặc biệt để vận hành trong hai chế độ:

1. Chế độ thông gió thường (Tốc độ thấp): Hút khí nóng, khí thải tích tụ dưới mái nhà, giúp không gian thoáng mát.
2. Chế độ sự cố PCCC (Tốc độ cao): Khi có tín hiệu báo cháy, quạt tự động tăng tốc để hút khói độc, khí nóng ra ngoài với lưu lượng lớn.

Đặc điểm nhận dạng của dòng quạt này tại VLTC (thương hiệu Vimax) là thiết kế dạng nấm (mushroom) hoặc hình trụ có nón che mưa, đảm bảo vận hành bền bỉ dưới mọi điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

>>> Xem thêm tổng quan về các giải pháp thông gió PCCC tại bài viết: Các loại quạt công nghiệp PCCC phổ biến hiện nay.

2. Cấu tạo và Đặc tính kỹ thuật của Quạt gắn mái VLTC

Dựa trên Catalogue kỹ thuật và dòng sản phẩm Vimax mà VLTC phân phối, quạt gắn mái hút khói được chia làm hai dòng chính: Dòng hướng trục (Axial) và Dòng ly tâm (Centrifugal). Dưới đây là phân tích chi tiết:

2.1. Dòng Quạt hướng trục gắn mái (Model: VMA-RF-NO)

Đây là dòng quạt phổ biến nhất cho các nhà xưởng diện tích lớn nhờ khả năng tạo ra lưu lượng gió khổng lồ.

• Kết cấu: Truyền động trực tiếp (Direct drive). Cánh quạt được gắn trực tiếp lên trục động cơ giúp giảm tổn hao năng lượng và chi phí bảo trì (không cần thay dây curoa).
• Vật liệu: Vỏ quạt và nón che mưa được chế tạo từ thép SS400 hoặc Inox 304 tùy chọn, sơn tĩnh điện bền màu, chống rỉ sét, chịu được mưa nắng.
• Động cơ (Trái tim của quạt): Sử dụng các loại motor chịu nhiệt chuyên dụng cho PCCC (như Toàn Phát, Hem, hoặc nhập khẩu...). Động cơ có thể chịu được nhiệt độ 250°C - 300°C trong vòng 2 giờ liên tục.
• Cấp độ bảo vệ: Motor đạt chuẩn IP55 (chống bụi, chống nước phun) và cấp cách điện F/H (chịu nhiệt cao).

2.2. Dòng Quạt ly tâm gắn mái (Model: VMC-RF)

Dòng quạt này phù hợp cho các công trình yêu cầu độ ồn thấp và áp suất hút cao hơn (như tòa nhà văn phòng, trung tâm thương mại).

• Đặc điểm cánh quạt: Sử dụng cánh ly tâm cong sau (Backward curved) giúp hiệu suất cao, tiết kiệm điện năng và hạn chế bám bụi.
• Vận hành êm ái: Do cấu tạo ly tâm, luồng khí đi ra vuông góc với trục quạt, giảm thiểu tiếng ồn khí động học tốt hơn so với dòng hướng trục.
• Khả năng chịu nhiệt: Tương tự dòng VMA, dòng VMC-RF cũng được trang bị động cơ chịu nhiệt tiêu chuẩn PCCC, đảm bảo hoạt động ổn định khi xảy ra hỏa hoạn.

3. Vai trò và Tầm quan trọng trong hệ thống hút khói mái

Tại sao quy chuẩn QCVN 06:2022/BXD lại yêu cầu nghiêm ngặt về hệ thống hút khói? Dưới đây là 4 vai trò quạt hút mái không thể thay thế:

3.1. Giữ vững "Khoảng không sinh tồn"

Khi đám cháy xảy ra, khói và khí độc (CO, CO2) nhẹ hơn không khí lạnh nên sẽ bốc lên cao và tích tụ dưới mái nhà. Nếu không được hút ra, lớp khói này sẽ dày lên nhanh chóng và hạ thấp xuống (hiệu ứng "Smoke Logging"). Quạt gắn mái hút khói của VLTC sẽ cưỡng bức hút lượng khói này vứt ra ngoài trời, giữ cho tầng khói luôn ở trên cao, tạo ra khoảng không gian sạch phía dưới để con người có thể nhìn thấy đường thoát hiểm và hít thở khi di tản.

3.2. Bảo vệ kết cấu công trình khỏi sụp đổ

Nhiệt độ của đám cháy tích tụ dưới mái nhà xưởng có thể lên tới 800°C - 1000°C. Ở nhiệt độ này, kết cấu khung thép (kèo, xà gồ) sẽ mất khả năng chịu lực, mềm ra và dẫn đến sụp đổ dây chuyền. Quạt hút mái giúp xả bớt nhiệt lượng (Heat Exhaust), làm chậm quá trình tăng nhiệt của kết cấu mái, kéo dài thời gian chịu lửa của công trình, giúp lính cứu hỏa có thêm thời gian dập lửa.

3.3. Hỗ trợ công tác cứu hỏa

Khói dày đặc làm giảm tầm nhìn xuống gần như bằng 0. Lính cứu hỏa sẽ không thể xác định vị trí gốc lửa (Fire seat) để phun nước chính xác. Hệ thống hút khói hiệu quả giúp cải thiện tầm nhìn, giúp đội cứu hộ tiếp cận hiện trường nhanh chóng và an toàn hơn.

3.4. Thông gió làm mát nhà xưởng

Trong điều kiện bình thường, nhà xưởng thường bị tích tụ nhiệt từ máy móc và bức xạ mặt trời qua mái tôn. Quạt gắn mái vận hành ở tốc độ thấp giúp lưu thông không khí, giảm nhiệt độ nhà xưởng từ 3-5 độ C, bảo vệ sức khỏe công nhân và tăng độ bền cho máy móc thiết bị.

4. Tại sao nên chọn Quạt gắn mái hút khói Vimax do VLTC phân phối?

Trên thị trường có nhiều đơn vị cung cấp quạt công nghiệp, nhưng Vật Liệu Toàn Cầu tự tin mang đến giải pháp tối ưu nhất nhờ sự hợp tác chiến lược với nhà máy sản xuất quạt hàng đầu Vimax.

4.1. Công nghệ sản xuất hiện đại

Các sản phẩm quạt VMA-RF và VMC-RF được sản xuất trên dây chuyền công nghệ cao:

• Cắt Laser Fiber: Đảm bảo chi tiết vỏ quạt chính xác tuyệt đối, thẩm mỹ cao.
• Cân bằng động kỹ thuật số: Cánh quạt sau khi gia công được cân bằng động trên máy chuyên dụng, đảm bảo độ rung cực thấp (thấp hơn tiêu chuẩn cho phép), giúp quạt chạy êm và bảo vệ vòng bi động cơ.
• Sơn tĩnh điện: Toàn bộ vỏ quạt được sơn tĩnh điện giúp chống ăn mòn trước tác động của mưa axit và nắng gắt.

4.2. Động cơ chịu nhiệt đạt chuẩn kiểm định

Yếu tố quan trọng nhất của quạt PCCC là động cơ. VLTC cam kết cung cấp các dòng quạt sử dụng động cơ có giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ (CO/CQ) rõ ràng, đáp ứng khả năng chịu nhiệt theo các cấp độ yêu cầu của dự án (250°C/2h hoặc 300°C/2h). Điều này giúp chủ đầu tư dễ dàng trong công tác nghiệm thu PCCC với cơ quan chức năng.

4.3. Thiết kế tối ưu chống dột

Một nỗi lo lớn khi lắp quạt trên mái là nguy cơ bị dột nước mưa. Dòng quạt Vimax của VLTC có thiết kế phần chân đế và nón che mưa (rain cap) được tính toán khí động học kỹ lưỡng. Nón che mưa mở rộng giúp che chắn hoàn toàn lỗ thoát khí, ngăn nước mưa hắt ngược vào trong ngay cả khi có gió bão.

5. Ứng dụng thực tế của Quạt gắn mái hút khói

Với tính linh hoạt và hiệu quả cao, sản phẩm của VLTC đang được ứng dụng rộng rãi tại:

• Nhà xưởng, kho bãi: Các khu công nghiệp (KCN) lớn tại Đồng Nai, Bình Dương, Bắc Ninh... nơi có mật độ máy móc và hàng hóa cao.
• Trung tâm thương mại, Siêu thị: Hút khói cho khu vực giếng trời, sảnh lớn (Atrium).
• Nhà thi đấu, Sân vận động trong nhà: Đảm bảo thoáng khí cho không gian tập trung đông người.
• Tòa nhà cao tầng: Hút khói trục kỹ thuật hoặc tăng áp cầu thang (kết hợp các dòng quạt khác).

>>> Tìm hiểu thêm về giải pháp cho tòa nhà cao tầng: Quạt tăng áp cầu thang là gì? Nguyên lý và cách chọn lựa.

6. Lưu ý khi lắp đặt và bảo trì hệ thống quạt hút mái

Để hệ thống hút khói mái hoạt động hiệu quả, việc lắp đặt cần tuân thủ kỹ thuật:

1. Gia cố khung mái: Quạt thường có khối lượng lớn, cần gia cố khung thép (Trimmer) tại vị trí trổ lỗ trên mái để chịu tải và tránh rung lắc gây nứt trần.
2. Chống thấm (Flashing): Xử lý kỹ phần tiếp giáp giữa chân đế quạt và mái tôn bằng tôn phẳng và keo silicon chịu nhiệt chuyên dụng để chống dột tuyệt đối.
3. Bảo trì định kỳ: Dù động cơ bền bỉ, VLTC khuyến cáo nên kiểm tra định kỳ 6 tháng/lần: Bôi trơn vòng bi (nếu cần), vệ sinh cánh quạt, kiểm tra độ căng của bu lông chân đế.

7. Kết luận

Quạt gắn mái hút khói không chỉ là thiết bị thông gió, đó là "bảo hiểm" cho tính mạng con người và tài sản doanh nghiệp. Việc lựa chọn đúng loại quạt, đúng nhà cung cấp uy tín là bước đi chiến lược của mọi chủ đầu tư thông thái.

Với dòng sản phẩm quạt gắn mái Vimax (VMA-RF-NO, VMC-RF) chất lượng cao, Vật Liệu Toàn Cầu cam kết mang đến giải pháp PCCC an toàn, bền bỉ và tối ưu chi phí nhất.

Quý khách hàng cần tư vấn tính toán lưu lượng gió hoặc báo giá chi tiết? Hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ sư của VLTC để được hỗ trợ 24/7.

CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VẬT LIỆU TOÀN CẦU

• Hotline: 0909.898.150
• Email: info@vatlieutoancau.com
• Website: vatlieutoancau.com

VĂN PHÒNG GIAO DỊCH MIỀN BẮC:

Địa chỉ: Số 25 - LK03 - Hà Trì, Phường Hà Đông, TP. Hà Nội

VĂN PHÒNG GIAO DỊCH MIỀN NAM:

Địa chỉ: Số 40, Đường số 16, Phường An Khánh, TP. Hồ Chí Minh

VĂN PHÒNG GIAO DỊCH MIỀN TÂY:

Địa chỉ: Số 5, Đường Nguyễn Đệ, Phường Bình Thuỷ, TP. Cần Thơ